Büyük Bir Türk Amirali, Coğrafya Ve Matematik Bilginidir. Istanbul, Galata'da Doğdu. Sinoplu Bir Aileden Gelmedir. Dedesi, Ii. Mehmet Zamanında Tersane Kethüdalığında, Babası Hüseyin Ağa Da Darüssınaa Kathüdalığında Bulunmuşlardı. Kendisi De Tersanede Reis Olarak çalıştı. Barbaros Hayreddin Paşa'nın Yanında Yetişti.
Seydi Ali Reis, Tersane Kethüdası Olduğundan Bir Deniz Harekatında Bağımsız Olarak Kumandanlık Yapmadı. Rodos'un Fethine (1522) Ve Daha Sonra Akdeniz'de Cereyan Eden Bütün Deniz Savaşlarına Barbaros'un Yanında Katıldı Ve Batı Akdeniz Bölgesini çok Iyi öğrendi. Preveze Deniz Savaşında (1538) Osmanlı Donanmasının Sol Tarafına Komuta Ederek Büyük Yararlıklar Gösterdi Ve Bu Savaştan Sonra Adı Daha çok Duyulmaya Başlandı. Trablusgarp'ın Fethiyle Biten Harekatta Kaptan-ı Derya Sinan Paşa Ve Turgut Reis Emrinde çalıştı (1551).
Kanuni Sultan Süleyman Tarafından, Portekiz Donanmasıyla Girdiği Deniz Savaşını Kaybeden Murat Reis'in Yerine Hint Kaptanlığına Atandı Ve Basra'daki Donanmayı Süveyş'e Getirmekle Görevlendirildi. Bu Olay Onun Yaşamının Da Dönüm Noktası Oldu. 15 Gemiyi Derhal Tamir Ettirerek Uygun Deniz Mevsimi Için Beş Ay Bekledi Ve Donanması Ile Basra'dan Ayrıldı (1554). Basra'dan Aldığı 15 Kadırga Ile Süveyş'e Doğu Yol Alırken Horfakan şehri Açılarında 25 Parçalık Portekiz Donanmasıyla Karşılaştı. Yapılan çarpışmada Portekizliler Bir Gemi Kaybedip Geri çekilince Yoluna Devam Etti.
Maskat Yakınlarında 34 Parçalık Bir Portekiz Donanmasının Saldırısına Uğradı. Güney Arabistan Sahillerinde Dağların Denize Dik Inmesinden Faydalanarak, Gemilerini Portekiz Donanmasıyla Kıyı Arasına Soktu, Savaş Başladığı Zaman Dağların Kestiği Rüzgar Sebebiyle Portekiz Donanmasının Yelkenli Gemileri Hareketsiz Kaldı, Kürekli Gemileriyle Hızlı Hareket Ederek Düşmanın Sayı üstünlüğünü Yok Etmeye çalıştı. Yapılan Savaşta Portekizlilerin Altı Gemisi Batırıldı, Osmanlı Donanmasının Da Beş Gemisi Battı, Biri De Yandı (1554).
Umman Sahilindeki Zufar Limanı Geçilerek şihr şehri Hizasına Gelinince, Günbatısı Yönünden Fil Tufanı Denilen Bir Fırtına çıktı. çıkan Fırtına Yüzünden Seydi Ali Reis Kalan Dokuz Kadırgalık Donanmasıyla Birlikte Kıyıdan Uzaklaşmak Zorunda Kaldı. Fırtınaya Kapılan, Günlerce Denizde çalkalanan Gemiler Doğuya Doğru Sürüklenerek Hindistan Kıyılarına, Gücerat Sultanlığının Demen Kalesi önüne Gelebildi, Burada üç Gemi Karaya Vurdu; Geri Kalan Gemilerdeki Top Ve Levazımı Bırakarak Seydi Ali Reis Elindeki Altı Gemiyle Surat Limanına Girdi; çünkü Portekiz Donanması Onu Yakalamak Için Dolaşıyordu.
Seydi Ali Reis Buradan Gucerat'ın Başkenti Ahmedabad'a Gitti. Harap Gemilerle Süveyş'e Ulaşmak Imkansız Olduğundan, Kalan Gemiler Satılıp Karadan Istanbul'a Dönülmesine Karar Verildi. Seydi Ali Reis Gucerat Sultanı Ahmet Han Tarafından Iyi Karşılandı. Daha Sonra Adamlarından Bir Kısmı Gucerat Sultalığı'nın Emrine Girdi. Seydi Ali Reis, Ahmedabad'tan Sind Memleketinin Başkenti Multan'a, Oradan Lahor'a, Bu şehirden De Delhi'ye Gelerek Timuroğullarından Hümayun şah'ın Huzuruna çıktı (1555).
Hümayun şahın ölmesi üzerine Afganistan - Iran Yoluyla Anadolu'ya Hareket Etti (1556). Bundan Sonra Kabil, Semerkant, Buhara, Meşhet şehirlerinde Hükümdarları Gördü.
Buhara Civarında özbeklerin Saldırısına Uğradı Ve Yaralandı. Iran Da Meşhet Valisi Tarafında Tutuklandı, Daha Sonra Serbest Bırakılarak şah I.tahmasp'a Gönderildi. Bir Süre Göz Hapsinde Kaldıktan Sonra Anadolu'ya Geçmesine Izin Verildi Ve şah'ın Kanuni'ye Yazdığı Bir Mektubu Da Alarak Kazvin'den Ayrıldı (1557). Aynı Yıl Bağdat'a Ulaştı. Böylece Basra'dan çıkışından 3 Yıl 7 Ay Sonra Tekrar Osmanlı ülkesine Dönüyordu.
Seydi Ali Reis 1557 Mayıs Ayı Başlarında Istanbul'a Vardı Ve Edirne'de Bulunan Hükümdarın Yanına Gitti. Süveyş Donanmasının Uğradığı Kayıptan Dolayı Padişahtan Af Diledi. Dolaştığı Yerlerde Görüştüğü Hükümdarların Verdiği 18 Nameyi Sundu; Ali Reis Mahvolmuş Bir Donanmanın Sorumlusu Olmakla Beraber, Başına Gelen Olağanüstü Olaylar Kabul Edilerek Suçlu Görülmedi, önce Müteferrika Yapıldı, Sonra Diyarbakır Tımar Defterine Tayin Edildi. Bir Süre şehzade Selim'in Hizmetinde çalıştı; Galata Hassa Gemi Reislerinden Biri Oldu (1560). Son Görevi Bilinmemektedir. 1562 Yılında Istanbul'da öldü.
Denizcilikteki ününün Yanı Sıra Denizcilik, Coğrafya, Astronomi Gibi Konularda Da Yetki Sahibi Bir Bilim Adamı Olan Seydi Ali Reis'in Bu Konularda Bıraktığı Eserler şunlardır:
Mirat-ı Kainat (kainatın Aynası)
Hulasat El-heyyet (kısa Astronomi)
Kitap El-muhit Fi Ilm El-eflak Ve'l-buhur (felekler Ve Denizler Biliminde Okyanus Kitabı)
Mir'at El-memalik (ülkelerin Aynası)
Son Iki Eser Batı Dillerine De çevrilmiştir. Başından Geçen Olayları Anlatan Mirat-ül-memalikin (memleketlerin Aynası - 1557) Adlı Seyahatnamesi Donanmasının Akıbetini Ve Emrindeki Adamların Hesabını Veren Bir Müdafaname Gibi Düşünülebilir. Gucerat Devletinin Başkenti Ahmedabad'ta Yazdığı Muhit (1554) Basılmamıştır. Ali Kuşçu'nun Matematiğe Ait Kitabını Hülasat-ül-heyyet Adıyla Türkçe'ye çevirdi (halep 1549). Beş Makale Ve 120 Fasıl Halindeki Mirat-ül-kainat (kainatın Aynası) Astronomi Ilmine Aittir. Katibi Mahlasını Kullanan Seydi Ali Reis'in şiirleri De Bulunmaktadır.
NOT: Sitedeki dosyalar üye olmak için öğrencilerin, öğretmenlerin,
Akademisyenlerin gönderdiği dosyalardan oluşmaktadır. Tümü Eğitim ve öğretim
amaçlıdır. Bu dosyaların tümünün editörden kontrol edilerek geçirilmesi yoğun
bir emek gerektiğinden, gözden kaçmış olanlar olabilir. Ayrıca bir üyemiz
tarafından gönderilen bir dosyanın telif hakkına tabi olup olmadığını her
durumda tespit edemeyebiliriz. Böyle bir durumu fark etmeniz halinde dosyanın
siteden kaldırılması için dosya adını bize mail atmanız halinde İlgili dosya 1 saat içerisinde ivedilikle
siteden kaldırılır ve kaldırıldığına dair bilgilendirme size mail yolu ile bilgi
verilir.
Telif haklarına gösterilen özen konusunda bize yardımcı olduğunuz için teşekkür ederiz..
