2. Gümrük Birliği’nin Türk Dış Ticaretine Etkileri
3. Gümrük Birliği’nin Yabancı Sermaye üzerindeki Etkileri
4. Gümrük Birliği Ve Istihdam
5. Gümrük Birliği Ile Kaydedilen Yasal Ve Kurumsal Değişiklikler
5.1. Gümrük Vergileri Ve Kotalarının Kaldırılması, Ab’nin Gümrük Koduna Uyum
5.2. Serbest Ticaret Anlaşmaları
5.3. Ticarette Teknik Engellerin Kaldırılması
5.4. Fikri Mülkiyet Hakları
5.5. Rekabet Mevzuatı
5.6. Kurumsal Işbirliği
6. Gümrük Birliği çerçevesinde Türkiye Ile Ab Arasındaki Mali Işbirliği
7. Gümrük Birliği çerçevesinde Türkiye’nin Kullanabileceği Bir Mekanizma
Sonuç
Kaynakça
Giriş
Türkiye’nin Avrupa Birliği Ile Bütünleşme Hedefine Yönelik Ortaklık Ilişkisinin önemli Bir Aşaması Olan Gümrük Birliği, Aynı Zamanda Dışa Dönük Büyüme Politikası çerçevesinde Taraf Olduğu En Geniş Kapsamlı Ticari Yapılanma Olarak 1 Ocak 1996’da Tamamlanmıştır.
Ab Ile Türkiye Arasında Sanayi Malları Ve Işlenmiş Tarım ürünlerinin Serbest Dolaşımına Ilişkin Bir Ekonomik Entegrasyon Modeli Olan Gümrük Birliği Sürecinde Türkiye, Mevzuatını Avrupa Birliği’nin Gümrük Ve Ticaret Politikalarının Yanı Sıra Rekabet Ve Fikri Sınai Mülkiyet Haklarına Ilişkin Politikaları Da Dahil Olmak üzere Kapsamlı Bir Alanda Uyumlaştırmak Yükümlülüğünü üstlenmiştir. Herhangi Bir Gümrük Birliği Ilişkisinden Daha Ileri Bir Entegrasyona Karşılık Gelen Söz Konusu Uyum çalışmaları Neticesinde, Sanayi Ve Ticareti Doğrudan Etkileyen önemli Yapısal Ve Kurumsal Değişiklikler Oluşmuştur.
10-11 Aralık 1999 Tarihlerinde Gerçekleştirilen Helsinki Zirvesi’nde Türkiye’nin Tam üyelik Adaylığının Teyit Edilmesiyle Türkiye Ab Ilişkileri Ekonomik Ve Siyasal Boyutlarıyla Gümrük Birliği’nin ötesine Geçen Bir Sürece Girmiştir. Söz Konusu Süreçte Türkiye’nin Uyum Sağlaması Gereken Kopenhag Kriterleri çerçevesinde Işleyen Bir Piyasa Ekonomisi Ve Rekabet Edebilirlik Olarak özetlenebilecek Ekonomik Kriterlerin Karşılanması Ve Ab Müktesebatının üstlenilmesi Açısından, Türkiye Gb Kapsamında Gerçekleştirdiği Uyum çalışmaları Sayesinde önemli Ilerleme Kaydetmiş Ve Tecrübe Kazanmıştır. Ayrıca, Uluslararası Ticaretin Liberalize Edilmesini Hedefleyen Dtö’ye Taraf Olarak Türkiye’nin üstlendiği Yükümlülükler De, Gümrük Birliği Ile Tamamlanan çalışmalarla öngörülen Süreden önce Büyük Oranda Yerine Getirilmiştir.
Gümrük Birliği’nin Tamamlanmasını Takiben Türkiye Ekonomisine Etkilerine Ilişkin çeşitli Eleştiriler Gündeme Gelmiştir. Bu Eleştirilerin Büyük Bir Bölümü Gümrük Birliği’ni, Bir Parçası Olduğu Tam üyelik Sürecinden Bağımsız Değerlendirerek Türk Sanayii Ve Türk Dış Ticareti üzerine Olumsuz Etkileri Olduğu Yönündedir. Ulusal Ve Uluslararası Makro Ekonomik Değişimler Dikkate Alınmaksızın Yöneltilen Eleştirilerde, Gümrük Birliği Tek Başına Dış Ticaret Dengesizliğinin Kaynağı Olarak Gösterilmiştir. Ayrıca, Tam üyelik Yönündeki önemli Bir Aşamayı Teşkil Eden Gümrük Birliği’nin Dış Ticaret Rakamlarının Yanı Sıra, üretim Süreçleri, Kalite Altyapısı Ve Rekabet Gücü üzerindeki Olumlu Etkileri Göz Ardı Edilmiştir.
çalışmamızda Türkiye Ile Avrupa Birliği Arasındaki Gümrük Birliği Ilişkisi Avrupa Birliği’ne Tam üyelik Süreci Içerisinde Ele Alınmakta Ve Kaydedilen Gelişmelerin Bu Süreçteki Yeri Irdelenmektedir. Ayrıca Türkiye’nin Gümrük Birliği Ile Yerine Getirdiği Ab Mevzuatına Uyum çalışmaları Dünya Ticaret örgütü üyeliğinden Doğan Yükümlülükleri çerçevesinde Değerlendirilmektedir. çalışmada Genel Olarak Gümrük Birliği Ile Kaydedilen Gelişmeler, Ilgili Sürece Yönelik Mevcut Eleştirilere Cevap Oluşturacak şekilde Ortaya Koyulmaktadır.
1. Gümrük Birliği’nin Tamamlanması Ve Kapsamı
Türkiye Ile Avrupa Birliği Arasındaki Ortaklık Ilişkisinin Temel Unsurlarından Birini Teşkil Eden Gümrük Birliği’nin çerçevesi, Esasen 1963 Yılında Ankara Anlaşması Ile çizilmiş Ve 1973 Yılında Katma Protokol Ile Ayrıntıları Belirlenmiştir.
Bilindiği Gibi, Türkiye Ile Ab Ortaklığının Yasal Zeminini Oluşturan Ankara Anlaşması; üç Aşamalı Bir Entegrasyon Modeli öngörmüştür. Anlaşmanın Yürürlüğe Girdiği 1 Aralık 1964 Tarihi Itibariyle Başlatılan Ilk Dönem, Toplulukla Türkiye Arasındaki Ekonomik Farklılıkları Azaltmaya Yönelik “hazırlık Dönemi” Olarak Belirlenmiştir. Bu Dönemde Türkiye Herhangi Bir Yükümlülük üstlenmemiştir.
Buna Karşılık, Topluluk 1971 Yılında, Bazı Petrol Ve Tekstil ürünleri Dışında Türkiye’den Ithal Ettiği Tüm Sanayi Mamullerine Uyguladığı Gümrük Vergileri Ve Miktar Kısıtlamalarını Tek Taraflı Olarak Sıfırlamıştır. 1 Ocak 1973 Tarihinde Yürürlüğe Giren Katma Protokol Ile Hazırlık Dönemi Sona Ermiş Ve Geçiş Döneminin Koşulları Belirlenmiştir. Buna Göre; Taraflar Arasında Sırası Ile Sanayi ürünleri, Tarım ürünleri Ve Son Olarak Kişilerin Serbest Dolaşımının Sağlanması Ile Gümrük Birliği’nin Tamamlanması öngörülmüştür. Bu Dönemde Türkiye’nin 12-22 Yıllık Geçiş Süresi Dahilinde Topluluk’tan Ithal Ettiği Sanayi ürünlerinde Gümrüklerini Ortak Gümrük Tarifesi Hadlerine Indirmesi Hükme Bağlanmıştır. Türkiye 1980’li Yıllardan Itibaren Yatırımların Teşvik Edilmesi Amacıyla Yatırım Malları Ithalatında Gümrüklerini Sıfırlamıştır. O Dönemde Uygulamaya Koyulan Bu Politika Doğrultusunda Ab’den Ithal Edilen Yatırım Mallarına Da Gümrük Uygulanmamıştır. 6 Mart 1995 Tarih Ve 1/95 Sayılı Ortaklık Konseyi Kararı Ile De Sanayi Mallarında Gümrük Birliği’nin Tesis Edilmesine Ilişkin Koşulların Oluştuğuna Karar Verilmiştir. Gümrük Birliği, 1 Ocak 1996 Itibariyle Tamamlanarak Işlerlik Kazanmıştır.
1/95 Sayılı Ortaklık Konseyi Kararı, Birliğin Malların Serbest Dolaşımı Politikasını Tamamlayan Iç Pazar Mevzuatı Doğrultusunda Hazırlanmıştır . Bu Kapsamda, Avrupa Birliği Müktesebatının Gümrükler Ve Dış Ticaret Politikaları Ile Birlikte Rekabet Mevzuatı, Teknik Mevzuat, Fikri Mülkiyet Hakları, Devlet Yardımlarına Ilişkin Bölümlerini De Içeren 1/95 Sayılı Karar Ile Geleneksel Anlamdaki Bir Gümrük Birliği Ilişkisinden çok Daha Ileri Bir Bütünleşme çerçevesi Belirlenmiştir.
NOT: Sitedeki dosyalar üye olmak için öğrencilerin, öğretmenlerin,
Akademisyenlerin gönderdiği dosyalardan oluşmaktadır. Tümü Eğitim ve öğretim
amaçlıdır. Bu dosyaların tümünün editörden kontrol edilerek geçirilmesi yoğun
bir emek gerektiğinden, gözden kaçmış olanlar olabilir. Ayrıca bir üyemiz
tarafından gönderilen bir dosyanın telif hakkına tabi olup olmadığını her
durumda tespit edemeyebiliriz. Böyle bir durumu fark etmeniz halinde dosyanın
siteden kaldırılması için dosya adını bize mail atmanız halinde İlgili dosya 1 saat içerisinde ivedilikle
siteden kaldırılır ve kaldırıldığına dair bilgilendirme size mail yolu ile bilgi
verilir.
Telif haklarına gösterilen özen konusunda bize yardımcı olduğunuz için teşekkür ederiz..
