Birinci Meşrutiyet Ve Istibdat Dönemi Basini
(1876-1908)
Bu Dönemin özelliği , Basının Halk Kitleleri Ve Hükümet çevrelerinde Etkisinin Artmasıdır. Abdülaziz’in Padişahlığı Sırasında Birçok Aydının Sürgüne Gönderilmiş Olmasına Rağmen , Basın , Halkın Günlük Hayatıyla Yakından Ilgilenmeye Başlamıştır.
A)abdülaziz’in Tahtan Indirilmesi Ve Basının Kısa Süreli özgürlüğe Kavuşması:
30 Mayıs 1876’da Abdülaziz Tahttan Indirilmiş Ve Yerine V. Murat Padişah Olmuştur.v. Murat’ın Kısa Süreli Iktidarı Sırasında Basında Geçici Bir özgürlük Dönemi Yaşanmıştır. Daha Sonra V. Murat Akli Dengesi Bozuk Olduğu Gerekçesiyle Tahttan Indirilmiş Ve Yerine Meşruti Idareyi Vaadeden . Bir Anayasanın Yayınlanmasına Ve Milletvekilleri Meclisinin Kurulmasına Söz Veren Kardeşi Ii. Abdülhamid Hükümdar Olmuştur.
7 şubat 1831’de Belçik Anayasası’ndan Yararlanılarak Ilk Osmanlı Kanunu Esasi’si Hazırlanmıştır. Meclis-i Mebusan Ve Meclis-i Ayan Tarafından Kabul Edilen Bu Anayasa 23 Aralık 1876’da Millete Ilan Edilmiştir.
Bu Anayasanın 12. Maddesi “basın Kanun Dairesinde Serbesttir.” Hükmünü Getirmiştir. Oysa 1864 Tarihli Basın Tüzüğü Yürürlükten Kaldırılmış Değildir. Bu Durumda Basın Serbestliğinin Söz Konusu Olamayacağı Aşikardır.nitekim Kısa Bir özgürlük Dönemi Olarak Nitelendirilen Bu Dönemde Basın Yine Kısıntılar Içinde Kalmıştır.
B)istibdat Döneminde Basın Rejimi:
Basının Kısa Sürede Olsa özgürlüğe Kavuşması Ve Rahatça Dilediğini Yazması Abdülhamit’in Sabrını Taşırmaya Başlamıştı.
Abdülhamit Henüz Tahta çıkmadan önce V. Murat Döneminde Bir Tebliğ Yayınlanmıştır. Bu Tebliğde :
Hayal , Basiret Ve Vakit Gazetelerinin Tezyif Edici Makaleler Yayınladığından Gazetedeki Imtiyaz Sahiplerinin Idareye Getirilip Uyarıldığından Bahsedilmiştir. Daha Sonra Hayal Gazetesinin Bu Tutumunu Sürdürmesi üzerine Hayal Gazetesinin Süresiz Kapatıldığı Bildirilmektedir.bundan Böyle Latife Mizaha Dair Varakpare Yayınlanmasına Izin Verilmeyeceği Ilan Edilmiştir.
Diğer Taraftan Abdülhamit Tahta çıktıktan Dört Ay Sonra Başka Bir Tebliğ Yayınlanmıştır. Bu Tebliğde :
“bir Süreden Beri Türkçe Gazetelerin çoğunda , Zihinlerin Ve Düşüncelerin Zaten Tasavvur Edilmeyen Bazı Teşebbüslere Olan Eğilimlerini Teşvik Edecek Birçok Yazı Görüldüğü Için Bu Gibi Havadis Yayınlara Karşı Tedbirler Alınmasına Mecburiyet Duyulacağı Bildirilir” Denilmiştir.
NOT: Sitedeki dosyalar üye olmak için öğrencilerin, öğretmenlerin,
Akademisyenlerin gönderdiği dosyalardan oluşmaktadır. Tümü Eğitim ve öğretim
amaçlıdır. Bu dosyaların tümünün editörden kontrol edilerek geçirilmesi yoğun
bir emek gerektiğinden, gözden kaçmış olanlar olabilir. Ayrıca bir üyemiz
tarafından gönderilen bir dosyanın telif hakkına tabi olup olmadığını her
durumda tespit edemeyebiliriz. Böyle bir durumu fark etmeniz halinde dosyanın
siteden kaldırılması için dosya adını bize mail atmanız halinde İlgili dosya 1 saat içerisinde ivedilikle
siteden kaldırılır ve kaldırıldığına dair bilgilendirme size mail yolu ile bilgi
verilir.
Telif haklarına gösterilen özen konusunda bize yardımcı olduğunuz için teşekkür ederiz..
