|
 |
![]() |
| Ödevin Adı |
: |
Orta-asya Türklüğü Ve Kültürü |
| Sayfa Sayısı |
: |
7 |
| Ödevin İçeriği ( Sadece
Bir Kısmı ) |
: |
Orta-asya Türklüğü Ve Kültürü
840 Yılında Kırgızların Hücumu Ile Yıkılan Uygur Hanlığı’ndan Göç Eden Uygurların önemli Bir Kolu Ana Yurtlarından Göç Ederek Başbalık, Turfan, Bargöl, Hami Havzasına Yerleşmişlerdir. Dolayısıyla Terk Ettikleri Coğrafyanın Kültürü De Başka Türk Boylarına Bırakılmıştı. Buna Karşılık, Uygurlar Yerleştikleri Yeni Yerlerde-ki Halkın Kültürüne Nüfus Etmiş, Kendi Medeniyet Ve Dillerini Onlara Aşılamışlardır. Aynı Yüzyıllarda Karluklarla Herhangi Bir Akrabalıkları Olup Olmadığı Tam Olarak Tespit Edilemeyen Karahanlı’lar Da Kaşgar’la çu ırmağı üzerindeki Karabalgasun’u Işgal Etmişlerdi. Ancak Türkler Bu Tarihlerden Ta Karahanlı Devletinin Kuruluşuna Kadar Bir Devlet Kuramamışlar Ve Dağınık Bir Halde Yaşamışlardır. 10. Yüzyılın Başlarına Doğru Karahanlı Devleti’nin Kurulması üzerine, Dağınık Halde Yaşayan Diğer Türk Boyları Devlet çatısı Altına Alınmış Ve Bu Devlet Satık Buğra Han’ın Islamiyet’i Resmi Devlet Dini Olarak Kabul Etmesiyle De Birlikte Ilk Türk Islâm Devleti Olma özelliğini Kazanmıştır. Karahanlı Adı Ilk Kez V.v. Grigorev (1816-?) Tarafından Kullanılmış Ve Bu Ad Ilim Dünyasına Mezkur Devletin Adı Olarak Geçmiş Ve Yerleşmiştir.
Orta-asya Tarihçiliğine Göre Karahanlı Devleti Soğd Dünyası Için Bir Medeniyet Prototipi Sayılabilecek Olan Bir Yerde Yani Yedi-su Eyaletinde Kurulmuştur. Ancak A. Caferoğlu Bu Görüşe Katılmayarak Bu Yerlerin Zaten Göçebe Türklüğün Merkezi Olduğunu Söylemektedir. Türk Yerleşmesi Sadece Bu Alanla Sınırlı Olmayıp Bu Alanın Dışında Geniş Bir Coğrafyayla Daha 10. Yüzyılda Maveraünnehir’in şaş, Fergana Eyaletleri Ile Zerefşan’a Yayılmıştır.
Türklerin Esas Yerleştiği Yer Ise 10. Yüzyılda Yedi-su Eyaletidir. Burada Büyük Bir Yerleşik Kültür Inşa Etmiş Olan Soğd’lardan Istifade Eden Türkler Onlardan şehir Hayatını Ve Tarımı öğrenmişlerdir. Bu Kültür Etkileşimi Ihmal Edilemeyecek Bir Seviyedeydi, özellikle şehir Hayatı Türklerin En Fazla Nasiplendiği şeydi. Ancak Bu Etkileşim Tek Taraflı Olmamış Türkler De Kültürleri Ve Dilleri Ile Soğdları Etkilemiştir. Hatta Büyük Türk Göçleri Ile Nüfusları Türklere Oranla Iyice Azalan Soğdlar Bir Süre Sonra Türk Medeniyeti Içerisinde Eriyerek Türkleşmişlerdir. Böylelikle Karahanlı Devleti Maveraünnehir Sahasına Kaplayan Geniş Bir Bölgeye Yayılmış Oldu.
Küçük Uygur Hanlığı’nın Varisi Olan Karahanlılar, Seyhun Ve Ceyhun ırmakları Arasındaki Yüksek Kültür Edinmiş Olan Sahayı Hakimiyetlerini Aldıktan Sonra 10. Yüzyılda Da Islâmiyet’i Kabul Ederek Islâm Kültürü Ve Medeniyetinden De Fazlasıyla Yararlanmışlardır. Bu Yüzden Karahanlı Devleti Bu Devir Orta-asya Türklüğünün En Yüksek Ve Kültürlü Devleti Seviyesine Yükselmiştir. Göçebe Bir Medeniyeti Yerleşik Halkların Kültürleri Ile Kaynaştırarak Büyük Bir Medeniyet Kuran Karahanlı Devleti, Yeni Kurduğu Millî Devlet Dili Ve Geleneğini Bütün Direnmesine Rağmen Doğudaki Uygur Medeniyeti Ile Batıdaki Türk-iran Medeniyetinden Uzak Tutamadı. Kaynaşan Ve Kalıplaşan Bu Ortaklaşa Medeniyet Balasagun, Kaşgar Ve Karahanlı Devleti Sınırları Içerisinde Kendisini Sanat, Edebiyat Ve Mimaride Göstermeye Başladı. Karma Medeniyetin Etkisi Altında Kalan Sahanın Ve Yeni Teşekkül Etmeye Başlayan Yazı Dili Ve Edebî Türk Dili Başlangıçta Hafifçe Yabancı Dil Tesirine Uğramıştır. Zamanla Bekâretini Koruyamayarak Oldukça Ağır Basan Yabancı Diller Baskısına Uğramıştır. Bu Baskı, Karahanlı Devleti Içerisinde Kalıntısı Bulunan Iran Dili Ve Edebiyatından Gelmiştir. Bu Edebiyat, Aynı Zamanda Veya Dolayısıyla, Hem Karluk-uygur Türkçesinin, Yani Doğu Türkçesinin Ve Daha Sonraları Harezm’de Tutunan Oğuz-kıpçak Türkçesinin Kuruluşunda Da Etkili Olmuştur. Bu Yüzden Her Iki Edebiyatın Yapısında Arap Ve Fars Dillerinin Morfolojik, Lûgat, Kaide Ve Servetine Rastlanmaktadır.
Aynı Yüzyılın Sonlarına Doğru Türk Kölemenlerinden Mahmut Gaznevî (962-1183) Tarafından Kurulan Bir Diğer Türk Devleti De Gazneliler Devletidir. Horasan Ve Gazne Gibi Devrin önemli Siyasi Merkezlerinde Kurulan Gazneliler Devletinin Hükümdar Ailesi Tamamen Türktür. Gazne şehrini Babasından Tevarüs Ettikten Sonra Devletin Sınırlarını Hint Denizinden Sabık Hilâfetin Batı Sınırına Kadar Genişleten Gazneli Mahmut Büyük Bir Devlete Sahip Olmanın Yanında Büyük Bir Servete De Sahipti. Gazneli Mahmut, Kültürü Az Olmasına Rağmen Saray Etrafında Eski Sâmâniler Tarzında Bir Saray Hayatı Kurmuş Ve Devrin Alimlerini Etrafında Toplamasını Bilmiştir. Yeni Vücuda Getirdiği Kültür Hayatının Kurucuları Arasında Dâmgânî, Ferrûhî, Tuslu Asâdî, Utbî, Firdevsî Ve Saire Bulunmaktaydı. özellikle Firdevsî’nin şehnâme’sini Bu Zamanda Yazmış Olması Dikkat çekicidir.
Gazne Devleti Dışında Horasan, Kirman, şam, Anadolu Sahasında 11. Yüzyılda, 12. Yüzyıl Başlarında Ise Irak Sahasında Selçuklular Devleti Kurulmuştur.
Türklerin Ilk Islam Dairesine Girişleri
Edinilen Bilgilerin Gerçekliği Tam Olarak Kanıtlanmamış Olsa Da Ilk Türk Arap Karşılaşması 642 Yılında Son Iran Hükümdarı üçüncü Yezdicerd’in Toharistan’daki Yenilgisi Neticesinde Olmuştur. Halife Osman Zamanında Horasan’nın Arapların Eline Geçmesiyle, Araplar Orta-asya Içlerine Kadar Yayılmışlardır. Türklerin Sert Mukavemetine Rağmen Bu Iki Kavim Arasında Elli Yıla Yakın Süren Savaşlar Araların Zaferi Ile Sonuçlanmış Ve Orta-asya’nın Büyük Bir Kısmı Emevi Devleti’nin Sınırları Içerisine Katışlmıştır. Fethedilen Yani Topraklardaki Yerli Halk Islam Dini Ve Medeniyeti Halkasına Alınmış Ve Böylece Türkler Arasında Islamiyet Hızla Yayılmaya Başlamıştır.
Islamiyeti Kabul Eden Ilk Kuşak Sadece şeklen Müslümandı, Dinin Gereklerini Yerine Getirme Noktasında Gevşeklerdi. Ancak Ikinci Kuşak Bu Yeni Dine Samimiyetle Bağlanmış Ve Sahip çıkmıştır.
Arap-türk Yakinlaşmasi
Emeviler Zamanından Itibaren Başlayan Arap Türk Yakınlaşması Bilhassa Abbasiler Zamanında Gelişme Gücünü Bulmuştur. Yabancı Unsurların Yardımı Ile Iktidarı Ele Geçiren Abbasiler, Iktidarlarını Arap Ordusu Ile Korumak Ve Güçlendirmek Yerine, Türk Ordusundan Istifade Etmeyi Tercih Etmişlerdir. Bu Yüzden Halifenin Ordusu Seçme Bir Orduydu Ve Bu Ordu Türklerden Oluşmaktaydı. Bağdat Ve Semerkant Gibi şehir Merkezlerinde Bu Ordu Için Büyük Kışlalar Yapıldı ı Ve Askerlere Bolca Maaş Verildi. Böylelikle Iktidardaki Abbasi Soyu Meşruiyetini Türk Ordusundan Alır Bir Hale Geldi. Türk |
| Ödev Kategorisi |
: |
Genel Kültür |
| Gönderen |
: |
Yönetici |
| Download Sayısı |
: |
0 |
|
|
Ödevi İndirmek İçin
Üye Olmanız Gerekmektedir ( Sitemize Üye Olmak İçin Lütfen Tıklayınız ) |
NOT: Sitedeki dosyalar üye olmak için öğrencilerin, öğretmenlerin,
Akademisyenlerin gönderdiği dosyalardan oluşmaktadır. Tümü Eğitim ve öğretim
amaçlıdır. Bu dosyaların tümünün editörden kontrol edilerek geçirilmesi yoğun
bir emek gerektiğinden, gözden kaçmış olanlar olabilir. Ayrıca bir üyemiz
tarafından gönderilen bir dosyanın telif hakkına tabi olup olmadığını her
durumda tespit edemeyebiliriz. Böyle bir durumu fark etmeniz halinde dosyanın
siteden kaldırılması için dosya adını bize mail atmanız halinde İlgili dosya 1 saat içerisinde ivedilikle
siteden kaldırılır ve kaldırıldığına dair bilgilendirme size mail yolu ile bilgi
verilir.
Telif haklarına gösterilen özen konusunda bize yardımcı olduğunuz için teşekkür ederiz..
|
